معدن سنگ لاشه ورقه ای حنبل- قرمز جگری

-------------------------------------------------------------------------------- مواد منفجره اصلي يا ثانويه : چاشني ها بمنظور انفجار مواد منفجره ثانويه بكار مي روند . بسته به شرايط آتشباري نوع مواد منفجره انتخاب مي گردد و در عمل يك نوع ماده منفجره اصلي جوابگو نخواهد بود بلكه مخلوطي از چند نوع از اين مواد كاربرد دارد كه به آن مواد منفجره صنعتي مي گويند . در بين مواد منفجره اصلي تنها نيترات آمونيوم است كه ريشه معدني داشته و موارد استفاده متنوع دارد . بدليل كثرت اين نوع از مواد تنها به معرفي مواد منفجره معروف پرداخته مي شود . 1- نيترات آمونيوم (AN) : ارزانترين و ايمن ترين ماده اكسيژن دار مي باشد و بيشترين مورد استفاده را در ساختن آنفو و مواد منفجره ژله اي دارد و در تركيبهاي كودهاي شيميايي نيز به مقدار زياد مصرف مي شود . از تركيب اسيد نيتريك و محلول نيترات آمونيوم درست مي شود كه اين محلول مستقيماً به مصرف تهيه مواد منفجره ژله اي مي رسد و يا به اشكال زير تبديل مي گردد : 1- نيترات آمونيوم دانه اي كه مانند شكر نرم است و در ساختمان ديناميتها بكار مي رود . 2- نيترات آمونيوم دانه اي كه روي دانه ها با مواد پوشيده شد ه تا به سهولت جريان پيدا كنند و در مقابل رطوبت مقاوم باشند . نيترات آمونيوم در آب محلول است و در حلالهاي آلي حل نمي شود و در اثر رطوبت بصورت كلوخه در مي آيد (جاذب الرطوبه است) . در اثر سرد و گرم شدن نيز بصورت كلوخه در مي آيد و به ضربه حساس نمي باشد . براي انفجار كامل مي بايست از تقويت كننده (بوستر) تتريل يا پتن استفاده كرد . حداقل قطر ان بايد 15 سانتيمتر باشد . سرعت انفجار آن 1000 تا 2700 متر بر ثانيه مي باشد . برحسب ابعاد دانه ها ، وزن مخصوص خرج گذاري و قطر چال تغيير مي كند . بعلت پايين بودن سرعت انفجار ، قدرت خرد كنندگي آن نيز كم است . سمي نيست و نياز به احتياط ها و مراقبتهاي شديد ندارد . 2- نيترو گلسرين (NG) : در گرماي عادي مايع و بيرنگ است ، مختصري استفاده دارويي دارد (مصرف 0.0006 گرم آن سبب التصاع شريانها مي شود) . در درجه حرارت معمولي فرار نيست و در اسيد سولفوريك غليظ حل شده و توليد اسيد نيتريك مي كند . مقدار كم نيترو گلسرين در درجه حرار ت معمولي مي سوزد و اگر مقدار آن زياد باشد و يا در محيط مسدود باشد ، بعلت بالا رفتن درجه حرارت منفجر مي شود . نيترو گلسرين در دماي بيش از 200 درجه سانتيگراد منفجر مي شود . حساسيت آن به ضربه مانند فلومينات جيوه است و با بالا رفتن درجه حرارت حساسيت آن نيز افزايش مي يابد . در حرارت 4 تا 8 درجه سانتيگراد يخ مي بندد و حساسيت آن در اين مواقع كمتر مي شود . بسياري از اتفاقات ناگوار به هنگام ذوب آن اتفاق مي افتد . در صورتيكه داراب حباب هوا باشد حساسيتش به ضربه بيشتر مي شود زيرا ضربه موجب تحول آدياباتيك در حباب و باعث بالا رفتن درجه حرارت مي شود . قدرت خردكنندگي آن بسيار بالا و مانند PETAN و به مراتب بيش از TNT است . سرعت انفجار آن در شرايط نامطلوب 200 تا 1500 متر بر ثانيه است ، اما با ازدياد قطر خرج و استعمال چاشني قوي با سرعت 8500 متر بر ثانيه منفجر مي شود .تعادل اكسيژن آن مثبت است و آنرا با موادي كه احتياج به اكسيژن دارند مخلوط مي كنند . نيترو گلسرين قابليت جذب از پوست را دارد ، بخار آن نيز پس از تنفس وارد خون مي گردد و موجب سردرد هاي شديد مي گردد (نوشيدن قهوه از سردرد مي كاهد) . تماس مكرر با نيترو گلسيرين براي كارگران در طولاني مدت موجب عادت كردن به آن مي شود و اثر درماني در بيماري قلبي دارد . حمل آن خطرناك و احتياط هاي ويژه اي را لازم دارد . 3- پتن (PETN ) : به سهولت آتش نمي گيرد . در برابر ضربه بسيار حساس است و براي كم كردن حساسيت ان به آن پارافين يا دي نيترو تلوئن و TNT اضافه مي كنند . مخلوط آن با نسبت هاي مختلف TNT را پانتوليت مي نامند . در فتيله انفجاري كاربرد دارد . قدرت خردكنندگي آن بيش از نيترو گلسرين است و در وزن مخصوص 1.7 گرم بر سانتيمتر مكعب سرعت انفجار آن 8100 متر بر ثانيه است و مانند مواد منفجره ديگر تابع وزن مخصوص آن است . پايداري آن از نيترو سلولز و نيترو گلسرين بيشتر است . سمي نيست و مصرف كم آن فشار خون را پايين مي آورد و مصرف زياد ان باعث تشنج مي گردد . 4- TNT : تقريباً در دماي 80 درجه سانتيگراد منجمد مي شود . سولفور سديم آنرا تجزيه مي كند و مقداري مواد غير منفجره ايجاد مي نمايد كه از ان براي از بين بردن TNT استفاده مي كنند . در دماي عادي پايداري خود را تا 20 سال حفظ مي كند . ميزان حساسيت آن در مقابل ضربه و اصطكاك كم است . براي كسانيكه با TNT كار مي كنند تعويض لباس و رفتن مكرر به حمام الزاميست . ۵- DNT : به تنهايي بعنوان ماده منفجره مصرف نمي شود بلكه به سبب خاصيت ژله اي كردن و ضد آب بودن يكي از اجزاء تشكيل دهنده مواد منفجره مي باشد . عامل ژلاتيني كردن نيترو سلولز است . حساسيت ان كم است و به سختي منفجر مي شود . 6- سيلكونيت (RDX) : بيرنگ مي باشد و بعنوان خرج مبنا در چاشني ها و يكي از اجزاء تشكيل دهنده مواد منفجره صنعتي استفاده مي شود . در آب حل نمي شود و در دمايي حدود 204 درجه ذوب مي شود . ازدياد حرارت سبب افزايش حساسيت ان مي شود و قدرت خردكنندگي آن معادل PTEN است . RDX چندان سمي نيست ، اما براي كسانيكه بطور روزانه با آن سر و كار دارند تغيير لباس و حمام رفتن الزاميست . به سبب فراواني و ارزاني مواد اوليه آن ، به مقدار زياد توليد و مصرف مي شود . 7- ماده تركيبي C4 : C4 جزء مواد منفجره تند سوز است و مخلوطي است از RDX (گسترش تحقيقات مواد منفجره) و يك ماده نرم كننده . اين ماده نرم كننده آنرا مقاوم و محكم مي كند اما قابل انعطاف مي باشد (مانند بتونه) بطوريكه آنرا مي توان به هر شكلي در آورد . C4 گرانقيمت است و با سرعت زيادي منفجر مي شود . يك و يك چهارم پوند (تقريباً 567 گرم) آن مي تواند يك وسيله نقليه را نابود كند و اتاق خانه اي را از بين ببرد .